04/16/12

จับไม้เถื่อนในบ้านโดยไม่มีหมายจับ-หมายค้น เสี่ยงติดคุก

นาย ก. ชาวบ้านอำเภอวังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา นาย ก. ทำสวนผักอยู่บนที่ดินแปลงสวยริมขอบเขาใหญ่ แต่ในอีกมุมหนึ่ง สายของทางราชการมีข้อมูลลับว่านาย ก. นอกจากทำไร่ทำสวนแล้วยังมีอาชีพจัดหาไม้เถื่อนให้แก่นายทุนอีกด้วย วันหนึ่ง นาย ข. เจ้าหน้าที่ป่าไม้ แอบไปด้อมๆมองๆบริเวณบ้านของนาย ก. ก็พบว่ากองไม้หวงห้ามยังไม่แปรรูปกองใหญ่วางอยู่ข้างตัวบ้าน มีนาย ก.นั่งอยู่หน้าบ้านหลังดังกล่าว นาย ข. จึงแสดงตัวเป็นเจ้าพนักงานเข้าจับกุมตัวนาย ก. ทันที โดยอ้างว่านาย ก. กระทำความผิดซึ่งหน้า  ซึ่งนาย ก. ก็ยอมรับกับนาย ข.ว่าตนมีไม้หวงห้ามไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตจริง ๆเสียด้วย
ปัญหานี้มีคำตอบ : การจะจับบุคคลใดในสมัยนี้ค่อนข้างละเอียดอ่อนครับ คือไม่ใช่ว่าเจ้าพนักงานจะไปจับตัวบุคคลใดๆก็ได้ตามอำเภอใจ เนื่องจากประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาได้จำกัดอำนาจของเจ้าพนักงานในการจับกุมบุคคลลงจากแต่ก่อนมาก เนื่องจากปัญหาที่เจ้าพนักงานใช้อำนาจในการจับกุมอย่างกว้างขวางเกินไป ส่งผลให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนขึ้นบ่อยๆตามที่เห็นเป็นข่าวตามหน้าหนังสือพิมพ์ในช่วงหลายปีมานี้ครับ โดยเฉพาะในบริเวณบ้านที่มีคนอยู่อาศัยซึ่งกฎหมายถือเป็นที่รโหฐานและให้ความคุ้มครองสิทธิของผู้ที่พักอาศัยภายในบ้านค่อนข้างมากครับ หลักๆคือการจับกุมตัวบุคคลใดก็ตามในที่รโหฐานจะทำไม่ได้เลยเว้นแต่จะมีหมายค้นและหมายจับ เว้นแต่ในบางกรณีที่กฎหมายอนุโลมให้เจ้าพนักงานสามารถจับกุมตัวบุคคลในที่รโหฐานได้โดยไม่ต้องมีหมาย ซึ่งพอสรุปได้ว่า ต้องเป็นกรณีที่พบว่ามีการกระทำผิดซึ่งหน้าในที่รโหฐานครับ ซึ่งการกระทำผิดซึ่งหน้าก็คือ การที่พบเห็นบุคคลใดกำลังกระทำผิดอยู่หรือพบในพฤติการณ์ที่ไม่ต้องสงสัยเลยว่าได้กระทำผิดมาแล้วสดๆ ตัวอย่างเช่น ขณะที่ดาบตำรวจดำเดินตรวจท้องที่อยู่ พบเห็นนายแดงกำลังเอามีดเชือดคอนางเขียวภรรยาของนายแดงภายในบ้านของนายแดง หรือ ไม่เห็นนายแดงใช้มีเชือดคอนางเขียวแต่ได้ยินเสียงนางเขียวหวีดร้องและทรุดตัวลงโดยมีนายแดงถือมีดเปื้อนโลหิตยืนอยู่ข้างร่างของนางเขียวในขณะเดียวกันนั้น กรณีดังกล่าวถือว่ามีการกระทำผิดซึ่งหน้าเกิดขึ้นแล้วครับ แต่จากรณีตัวอย่างข้างต้น การที่นาย ข. พบนาย ก. นั่งอยู่หน้าบ้านโดยมีกองไม้เถื่อนวางอยู่ข้างบ้าน แม้ว่านาย ก. จะยอมรับกับนาย ข. ว่าตนมีไม้หวงห้ามไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตจริง ๆ เพียงเท่านี้ยังไม่ใช่การที่นาย ข. พบเห็นนาย ก. กำลังกระทำผิดอยู่หรือพบในพฤติการณ์ที่ไม่ต้องสงสัยเลยว่านาย ก. ได้กระทำผิดมาแล้วสดๆ อันจะเป็นการกระทำผิดซึ่งหน้าที่นาย ข. จะมีอำนาจจับกุมนาย ก. โดยไม่มีหมายค้นและหมายจับได้ครับ การกระทำของนาย ข. จึงเป็นความผิดฐานเป็นเจ้าพนักงานปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบเพื่อก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้หนึ่งผู้ใด นาย ก.ซึ่งเป็นผู้เสียหายมีสิทธิดำเนินคดีกับนาย ข. ได้ตามกฎหมายครับ